Torenhoge bergen, watervallen. Nergens anders in het Duitse middelgebergte kun je zo hoog klimmen als in het Zwarte Woud. Het 1493 meter hoge bergmassief van Feldberg en Seebuck is het hoogste van alle Duitse middelgebergtes. De Westweg is een schilderachtige hoogtewandeling die in verschillende dagetappes over dit hoogste punt voert. De hier beschreven route is de westelijke variant, die over de Feldberg, de Belchen en de Blauen naar Basel voert. We volgen altijd de markeringen met rode diamanten.
Etappe 1: Pforzheim - Dobel
Het startpunt van de eerste dag is de "goudstad" Pforzheim, het centrum van de Duitse juwelen- en horloge-industrie. Hier, waar de rivieren Enz, Nagold en Würm samenkomen, beginnen de drie langeafstandspaden - de oostelijke, middelste en westelijke route. Terwijl de oostelijke route het startpunt in de Würm vallei verlaat, volgen we de Nagold op de hier beschreven westelijke route. Eenmaal in Dillweißenstein wijzen de rode diamanten naar rechts over de Hämmerlesberg naar Sonnenberg.
Bij de Enz-brug naar Birkenfeld hebben we de keuze om de nieuwe route door het dal direct naar Neuenbürg te nemen of de zwaardere variant via Birkenfeld. De ruïnes van het oude kasteel en het nieuwe kasteel staan boven de stad en kijken uit over de rivier de Enz. Onderaan de oude stad klimt de route steil over de Enz naar de rand van de Prallhang en door rustige woonwijken, voordat je uiteindelijk in de uitgestrekte dennenbossen van het noordelijke Zwarte Woud komt. Voorbij de Volzemer Steinen, beschermd door het dichte bladerdak van bomen, bereiken we na 24 kilometer de bestemming van de eerste etappe van de dag: Dobel.
Tip:
Als je ooit in de juwelenstad Pforzheim bent, kun je een van de twee juwelententoonstellingen bezoeken. Hetzelfde geldt natuurlijk voor het museum in het Nieuwe Kasteel in Neuenbürg. De Schwarzwaldsage "Het koude hart" van Wilhelm Hauff is een ideale inleiding op de komende wandeldagen.
Etappe 2: Dobel - Forbach
Tijdens de tweede etappe van de Westweg van Dobel naar Forbach krijg je het Zwarte Woud-gevoel dat de Westweg zo'n bijzondere wandelroute maakt. Ruisende naaldbossen, prachtige vergezichten, diepe stilte en voldoening tijdens het wandelen. Dit gevoel kan worden versterkt met een variant via Bad Herrenalb en de Teufelsmühle, die wordt beschreven onder "Extra tour" hieronder.
Aan de rand van Dobel duikt de Westweg weer de diepe naaldbossen in. Het pad klimt zachtjes naar de Stierkopf, die met verrassend steile flanken in het Alb-dal valt. Boven de steile flanken loopt de Westweg steeds vlak onder de bergkamlijn, eerst naar de Weithäuslesplatz, dan onder de Schweizerkopf door naar de Langmartskopfhütte. Delen van het pad tussen de Langmartskopfhütte en de Kreuzlehütte bieden prachtige uitzichten op het Murgdal dankzij de winterstorm Lothar.
Zodra we de Kreuzlehütte bereiken, steken we de Alte Weinstraße over en bereiken Kaltenbronn. Van daaruit volgen we de Kaltenbach, die over granieten rotsblokken naar de Hohloh stroomt. Vanaf het hoogste punt van het uitgestrekte plateau tussen de Murg en de Enz (988 m) is het slechts een korte stap naar de Latschigfels preekstoel, vanwaar het hoogteverschil naar Forbach duidelijk zichtbaar is. De afdaling naar de historische houten brug in Forbach is een van de hoogtepunten van de hele Westweg. Als een stortvloed heeft de Murg een kloof uitgesleten die op sommige plaatsen bijna 800 meter diep is in het noordelijke Zwarte Woud en op dit punt zorgt voor een lange, steile afdaling naar de finish van de tweede etappe van de dag, die machtig zwaar is voor de knieën.
Extra tour:
Als je de eerste etappe naar Bad Herrenalb verlengt, kun je dit deel in twee dagen splitsen met buitengewone schilderachtige bergkammen. De grillige Falkensteine, de torenhoge Bernstein met prachtig uitzicht in de Rijnvallei en de avontuurlijke alpenpaden op het Teufelsloch zijn de natuurlijke hoogtepunten.
Etappe 3: Forbach - Unterstmatt
De hoofdkam van het Zwarte Woud roept! Via Badener Höhe en Hochkopf duikt de derde etappe van de Westweg eindelijk de hoge regionen van het noordelijke Zwarte Woud in. Het klimaat wordt merkbaar ruiger, de bergen steiler en de paden knoestiger - langs de Schwarzwald Hochstraße komt de Westweg in topvorm.
Vanaf de historische houten brug over de rivier de Murg loopt de Westweg dwars door het oude stadscentrum van Forbach naar de hoofdweg, steekt deze over en klimt omhoog door een van de romantische, stille hooibergdalen. Zodra we het stadje achter ons hebben gelaten, moeten onze benen de eerste 450 meter klimmen overwinnen. Maar al snel kunnen we onze vermoeide kuiten ontspannen met een ijskoud voetenbad bij de stuwdam van Schwarzenbach. Als onze voeten weer fit zijn, wacht de beklimming van de Herrenwieser See. Nog eens 350 hoogtemeters maken de lange klim vanuit de Murgvallei naar de eerste "duizend meter pieken" van het noordelijke Zwarte Woud perfect. We passeren Badener Höhe en "Kurhaus Sand" voordat de Westweg ons over een laatste beklimming naar de Hochkopf leidt en ons door hoogveen naar het voormalige kuuroord Unterstmatt aan het einde van de dag brengt.
Uitstapje:
De Gertelbachwatervallen behoren tot de hoogste watervallen van Duitsland en zijn te bereiken via een omweg van Sand via de torenachtige Wiedenfelsen-rots boven het Bühlertal. Je moet de 250 meter klimmen en dalen naar de voet van de watervallen niet uit de weg gaan, want ze maken pas echt indruk als je ze van onderaf bekijkt. Vanaf de watervallen leidt een gemarkeerd pad rechtstreeks naar Hundseck.
Etappe 4: Unterstmatt - Alexanderschanze
De Westweg etappe over het Grindenschwarzwald is lang en inspannend. Bijna de hele hoofdkam van het noordelijke Zwarte Woud wordt in één keer op en neer gewandeld. Als dit te ver voor je is, kun je de etappe in twee dagen splitsen. Dit is echter "ver van het westen" en brengt een aanzienlijke klim en afdaling met zich mee, hoewel het landschap en de cultuur prachtig zijn.
Een smal pad leidt van Unterstmatt naar de herberg Ochsenstall. Daarvandaan leidt een kort, steil pad omhoog naar het grote plateau van de hoogste berg in het noordelijke Zwarte Woud, de Hornisgrinde. Op de hoofdtop wordt de eerste indruk gekenmerkt door drie enorme windturbines. Op het hoogste punt van het plateau biedt een uitkijkplatform een prachtig uitzicht. Een promenade doorkruist het botanisch unieke hoogveen richting de Dreifürstenstein en de Hornisgrinde-toren aan het zuidelijke uiteinde van het hoogveen, boven de Mummelsee.
Bij de Mummelsee bereikt de Westweg weer de Hochstraße des Schwarzwalds en blijft daar min of meer in de buurt. Langs de gezellige Darmstädter Hütte, die uitnodigt tot een lange pauze, en de 1055 m hoge Schliffkopf heb je de mogelijkheid om op een korte rondweg te ervaren wat de winterstorm Lothar met Kerstmis 1999 deed. De Röschenschanze bij de Zuflucht en de Alexanderschanze, die ongeveer 100 jaar ouder is, getuigen van heel andere stormachtige tijden in het noordelijke Zwarte Woud.
Extra tour:
Deze lange en inspannende etappe kan worden verdeeld in twee zeer aantrekkelijke dagen. U kunt afdalen van de Mummelsee via de Hochfelsen naar Seebach/Ottenhöfen en dan, op de andere dag, genieten van de sensatie van de klim terug naar de Westweg via de Edelfrauengrab (watervallen en kloof) en de alpine beklimming op de Karlsruher Grat en/of de Allerheiligen kloosterruïne en watervallen. Deze wordt weer bereikt bij de Schliffkopf.
Etappe 5: Alexanderschanze - Hark
De Glaswaldsee is een van de "blauwe ogen" van het noordelijke Zwarte Woud. Als een typisch karstmeer werd zijn bekken door de Wolfach-gletsjer uit het rode zandsteen gehouwen, waar het sindsdien door een ondergrondse bron wordt gevoed. Steile karstwanden verlenen het meer een mystieke kwaliteit - het is dus geen wonder dat hier legendes over dansende nonnen en wraakzuchtige meermannetjes zijn ontstaan.
Direct bij de parkeerplaats Alexanderschanze verdwijnt de westelijke route over een smal pad in het struikgewas. Na een paar kilometer over gemakkelijke bospaden bereiken we de Bauernkopf. Deze biedt een bijzonder mooi uitzicht op Bad Griesbach en de bergen van het Zwarte Woud rond de Mooskopf. Na een paar passen bereiken we de splitsing Graseck Westweg. De Westweg blijft op de bergkam en loopt langs de Hildahütte over een smal bospad door een heerlijk rustig en ongerept landschap naar de Lettstädter Höhe. Dit prachtige deel van de route biedt ook een variant met een bijna alpien karakter op een smal rotspad over de Teufelskanzel. Tussen Lettstädter Höhe (966 m) en Seeblick (960 m) ligt de Glaswaldsee verborgen in zijn keteldal. (Tip: ondanks het hoogteverschil van 200 meter moet er gewoon gewandeld worden!)
Na de afdaling van de diep ingesneden Freiersbergsattel en het omzeilen van de Großer Hundskopf in noordelijke richting naar de Littweger Höhe, gaat de Westweg naar de zuidkant van de bergkam en leidt ons, met korte onderbrekingen, over gemakkelijke bospaden naar onze bestemming voor de dag, Hark.
Omweg:
De bijna ontspannen etappe na de vorige dag kan worden gekruid met twee omwegen. Vanaf de Graseck is een alpine variant over de Teufelskanzel naar de Lettstädter Höhe verleidelijk en bij de afdaling naar de Freiersbergsattel is de omweg naar de gewaagde Klagstein eigenlijk een must. In het hoogseizoen is het aan te raden om de avond van tevoren accommodatie te zoeken in het kuuroord Kniebis.
Etappe 6: Hark - Hausach
De 945 meter hoge Brandenkopf is een van de mooiste uitzichtpunten over de Kinzig vallei in Baden-Württemberg dankzij het hoge uitkijkpunt en de onbeschutte ligging op de top. Op de top van de Brandenkopf bevindt zich ook de verzorgde wandelhut van de Schwarzwaldvereniging. In dit opzicht is de omweg over de Westweg naar het hoogste punt zeker de moeite waard.
Vanaf Gasthaus Hark klimt de weg een klein stukje naar het zadel en gaat verder in zuidelijke richting, waarbij u rechts aanhoudt op de Westweg. Na slechts een paar meter duikt het pad weer de diepe bossen in en leidt rond de Regeleskopf naar de Kreuzsattel. We omzeilen de Reiherskopf naar het noorden en steken de Brandenkopfstraße over bij de parkeerplaats bij de "Bettelfrau". De 150 hoogtemeters naar de Brandenkopf zijn niet bijzonder steil en er is ook een ruststop op de top.
De afdaling vanaf de Brandenkopf leidt direct naar Hirzwasen. Vanaf nu blijft de Westweg trouw aan het verloop van de bergkam tussen het mooie Hintertal en het Wolfdal. De laatste hoge berg van de bergkam steekt als een scheepsboeg uit tegen het Kinzigtal en biedt prachtige uitzichten naar het zuiden en oosten. Een goede plek om even uit te rusten voordat een langere afdaling leidt naar het Weißes Kreuz. Opnieuw leidt een smal bospad bergopwaarts naar de Spitzfelsen, die alle inspanningen beloont met een prachtig uitzicht op het nabijgelegen Hausach.
Tip:
Aan het einde van de etappe leidt de Westweg een goede drie kilometer langs het vlakke Kinzigtal naar Hausach, wat behoorlijk zwaar is voor vermoeide benen. Als je dit wilt vermijden, kun je bij de Osterbachsattel onder het Hohenlochen met de Jakobsweg naar rechts afslaan en over brede boswegen rechtstreeks naar Hausach wandelen, maar dan mis je ook het uitzicht vanaf de Spitzfelsen.
Etappe 7: Hausach - Wilhelmshöhe (Schonach)
Het Kinzigdal scheidt het noordelijke Zwarte Woud van het centrale Zwarte Woud. Vanaf Hausach, dat nauwelijks meer dan 200 meter boven zeeniveau ligt, rijzen bergketens in lange bergkammen op tot meer dan 1000 meter boven zeeniveau en beloven een aantrekkelijke route, vooral op de hoofdkam. De Westweg is weer in volle gang.
In één keer overwint de Westweg de meer dan 550 hoogtemeters tussen Hausach en de Farrenkopf (789 m). De donjon, een deel van de paleismuur en de batterijtoren van het voormalige Zähringer kasteel torenen opvallend boven de stad uit. De Westweg loopt verder in zuidelijke richting langs de soms verrassend smalle bergkam met constante stijgingen en dalingen op hoogtes van ongeveer 700 meter. Dit telt in de loop van de route op tot heel wat hoogtemeters, in totaal meer dan 1.100 meter tegen de avond. Vanaf de boogvormige rots Huberfelsen, begroeid met essen, berken en lijsterbessen, is er al een prachtig uitzicht op de Elz vallei. Het pronkstuk van de etappe is echter het rotsachtige pad omhoog Karlstein (964 m), waarvan de laatste meters zijn beveiligd met leuningen. De bestemming is dichtbij. De Rensberg herberg biedt een laatste mogelijkheid om te stoppen voor een drankje voordat de etappe eindigt bij de Wilhelmshöhe boven de traditionele wintersportplaats Schonach.
Tip:
Als je nog energie over hebt, ga dan op ontdekkingstocht in Schonach. In de "Heimatstube" kun je prachtige klederdrachten, meubels en de beroemde kerststal van Meinrad Spath bewonderen. Elke woensdag worden er rondleidingen over de skischans georganiseerd. De twee Triberg watervallen zijn ook gemakkelijk bereikbaar met de bus vanuit Wilhelmshöhe.
Etappe 8: Wilhelmshöhe (Schonach) - Kalte Herberge
De lange en brede bergrug tussen Rohrhardsberg en Brend vormt na de Kandel de machtigste bergketen van het centrale Zwarte Woud. Zo zacht als de hoogten vanuit het oosten oprijzen, zo abrupt en wild storten de westelijke flanken in het laaggelegen Simonswäldertal, wat vooral op de Brend prachtige uitzichten oplevert.
Tussen Schonach, Schönwald en Furtwangen laat het Zwarte Woud zich van een heel andere kant zien. De bergen vormen slechts groene golven met nauwelijks significante hoogteverschillen. Na Wilhelmshöhe blijft de Westweg trouw aan zijn hoofdrichting naar het zuiden en loopt recht langs de boerderij Wolfbauernhof naar de rand van het natuurreservaat Blindensee. Bij de Weißenbacher Höhe verlaat het pad de bergkam en steekt over naar de hoofdkam door de nauwelijks waarneembare depressie. Eenmaal bij Güntersfelsen aangekomen, moet je even opletten waar het westelijke pad op een pad in het bos verdwijnt. Dit is een welkome afwisseling van het grindpad rond de rotsen. Vanaf de uitkijktoren op Brend (1149 m) heb je een bijzonder mooi uitzicht naar het zuiden, in de richting van de machtige Kandel en het brede Feldbergmassief. Dit moet je anticiperen op de komende etappes.
Vanaf de top van de Brend gaat de route richting de Kaltenberger Höhe bij de B500, die ook het Zwarte Woud van noord naar zuid doorkruist.
Extra tour:
Het gedeelte in de directe omgeving van de B500 kan worden omzeild door de Westweg tussen Brend en Neueneck te verlaten, af te dalen naar het echt wilde dal van de Wilde Gutach, door de Teichbachkloof te wandelen, in Wildgutach te overnachten, de andere dag een bezoek te brengen aan de Balzer Herrengott en bij de Lachenhäusle weer terug te keren naar de Westweg.
Etappe 9 (west): Kalte Herberge - Hinterzarten
De Westweg splitst zich bij de beroemde Titisee in twee hoofdroutes. Terwijl de hier beschreven westelijke route via de Feldberg en de Belchen naar het blauwe Bazel gaat, loopt de oostelijke route zuidwaarts langs de hoogste berg van het Zwarte Woud, over de Herzogenhorn en de Blössling om via de geologisch interessante Dinkelberg naar de Zwitserse stad in de bocht van de Rijn te gaan.
Gedurende de eerste 1,5 uur van de etappe blijven de rode diamanten trouw aan de B500, die ook langs de bergkam loopt. Tussen de Kalten Herberge, Lachenhäusle en Ruheckle blijft de Westweg altijd in het bos. Beneden in het dal ligt het dorp Waldau en af en toe kun je een glimp opvangen van de Hochfirst. Langs het bergstation van een kleine skilift loopt de route rond de Doldenbühl met prachtige uitzichten naar het zuiden voordat hij weer in het bos verdwijnt. Langs de Jockelshäusle gaat het nu doelgericht in de richting van de Weißtannenhöhe. Breitnau ligt rechtsonder, gedomineerd door het Feldbergmassief dat in de verte de horizon vult. De route volgt nu de bosrand, niet naar links zoals op de meeste kaarten staat aangegeven, maar rechtdoor over een bospad naar het hoogste punt (1190 m). Met elke stap in de richting van Titisee wordt de vraag "hoe nu verder" steeds belangrijker voor degenen die nog twijfelen. Aan de oevers van de Titisee splitst de Westweg zich in de twee bovengenoemde varianten.
Bij het Kurhaus Titisee draait de westelijke variant in dezelfde richting, klimt omhoog naar de Keßlerhöhe (1.017 m) met prachtig uitzicht op het meer en baant zich een weg over een smal pad rechtstreeks naar de schansspringarena hoog boven Hinterzarten.
Etappe 10 (west): Hinterzarten - Wiedener Eck
De bekroning van de Westweg is ongetwijfeld de oversteek van de Feldberg van oost naar west. Op de top, het hoogste punt van het Duitse middelgebergte, ervaren niet alleen Westweg-wandelaars een verheffend gevoel van topoverwinning. Sommigen zouden waarschijnlijk langer willen blijven hangen als de weg naar Wiedener Eck niet zo lang was.
Het nieuwe deel van de Westweg tussen Hinterzarten en Feldberg-Grüble begint op de Emil-Thoma-Weg boven de Zartenbach in het dal. Langzaam stijgend bereik je de rustige open plek "Am Feldberg", waar zich enkele bosboerderijen bevinden. Hier verandert de richting van het westelijke pad en buigt af naar het zuiden. Het pad begint nu duidelijker te klimmen. Het bospad gaat geleidelijk over in een prachtige klim door oerbos van sparren. Adembenemende uitzichten op het meer en een vleugje alpine gevoel worden geboden door een korte omleiding via het rotsachtige pad naar de Seebuck (1448 m). Ruim 20 minuten later bereik je "het hoogste punt" in het Zwarte Woud. Op het uitkijkplatform op de 1495 meter hoge Feldberg, tegenover het weerstation van de Duitse weerdienst, sta je op het hoogste punt in Duitsland buiten de Alpen en het 360-graden panoramisch uitzicht is dienovereenkomstig spectaculair bij goed weer. Het pronkstuk is het brede Alpenpanorama naar het zuiden, dat ook wandelaars op de Westweg via de St. Wilhelmer-Hütte naar de Stübenwasen (1386 m) begeleidt. De Trubelsmattkopf wordt zonder grote hoogteverschillen omzeild voordat een paar laatste kilometers over open weidehellingen naar het Wiedener Eck leiden.
Omweg:
In Feldseekar takt de Felsensteig-route af van de Emil-Thoma-Weg en voert door het midden van de machtige Karwand tussen Seebuck en Feldsee, op sommige plaatsen langs een smalle rotsrichel, naar het natuurbeschermingscentrum Feldberg. Een kort bezoek aan het centrum is bijzonder informatief. Vervolgens kan de kabelbaan worden gebruikt om de Seebuck te bereiken, wat enkele meters hoogteverschil en tijdwinst oplevert.
Etappe 11 (west): Wiedener Eck - Kandern
De Belchen wordt beschouwd als de belangrijkste en meest alpiene piek in het Opper-Schwarzwald, en niet alleen door kenners van het Zwarte Woud. Geen enkele andere berg torent met zulke enorme bos- en steenslagflanken boven de omliggende dalen uit. Backpackers kunnen dit langste en zwaarste deel van de Westweg opsplitsen in twee eendaagse etappes met een variant via de Neuenweg.
Aan het begin ziet de etappe er tam uit. Vanaf Wiedener Eck leiden paden en vervolgens boswegen door de noordelijke helling van de Dietschel totdat het pad onder de Heidstein naar het zuiden buigt. De extreem steile berghellingen op de Heidstein worden overgestoken naar de Krinne, die vrij vlak blijft. Met de Belchen rijst de kroonprins van de bergen van het Zwarte Woud nu voor je op. Een steil en stenig pad voert bergopwaarts door het Rübgarten-bos. De serpentines worden steeds smaller in het steeds steiler wordende terrein tot je de brede topkam (1414 m) bereikt. Vanaf het topkruis kun je bijna alle grote toppen van het Zwarte Woud zien.
De route daalt af door een uniek subalpien landschap met soortenrijke flora en fauna naar de rand van de "zuidwand" van de Belchen, die ongeveer 700 meter boven het ineengedoken dorp Neuenweg uitsteekt.
Na de Weiherfelsen rotsen volgt een ontspannen stuk over eenzame en rustige bospaden naar de Müllheimer Egerten, waar de laatste spurt over de Blauen (1165 m) begint. Er moeten nog eens 200 hoogtemeters worden overwonnen voordat de laatste hoge berg van het Zwarte Woud wordt bedwongen. Vanaf nu gaat het bergafwaarts tot we in Kandern aankomen.
Extra tour:
Als deze etappe te lang voor je is, kun je hem in twee dagen splitsen. Daal daarvoor vanaf het Belchenhaus over een alpenpad via de Rosenfelsen en Hohfelsen af naar de Neuenweg, en stijg de andere dag via de betoverend mooie Nonnemattweiher naar de Haldenhof, waar de Westweg ook een directe route via Höhe Kelch neemt.
12e etappe van de Westweg Kandern - Basel
Op naar de laatste etappe van de westelijke variant van de Westweg! Comfortabele bospaden leiden door prachtige beukenbossen naar de machtige kasteelruïne Rötteln boven Lörrach, voordat de Westweg zich door de nobele wijngaarden van Tullingen naar zijn bestemming Basel spoedt. Verrassend groen leidt de route recht naar het centrum van de Zwitserse metropool in de bocht van de Rijn.
Op de laatste etappe in het drielandenpunt tussen Frankrijk, Zwitserland en Duitsland is het Zwarte Woud verrassend open en licht. Lichtgroene beukenbossen en sappige weiden begeleiden de wandelaar op weg van Kandern naar Hammerstein. Kort na Wollbach verdwijnt het pad in het bos en volgt het vlakke pad naar de machtige kasteelruïne Rötteln met uitzicht op Lörrach. Terwijl je door het geologisch interessante beschermde landschapsgebied tussen Lörrach en Weil am Rhein wandelt, heb je opnieuw prachtige uitzichten op de Dinkelberg, het drielandenpunt in de bocht van de Rijn en de verzameling steden rond Bazel. Na de afdaling in de vlakte vanaf Obertullingen steekt de route de Zwitserse grens en het riviertje de Wiese over. De route volgt de rivier door een verrassend groen parkachtig landschap naar het treinstation Badischer Bahnhof in Basel.
Tip:
De Westweg eindigt officieel bij Badischer Bahnhof in Kleinbasel. Het zou echter zonde zijn om niet op een van de tramlijnen naar het marktplein te stappen voor een wandeling door het centrum van Basel, dat zeker de moeite waard is. De marktpleinen en het stadhuis, de kathedraal en de smalle straatjes met hun kleurrijke fonteinen (vooral de Tinguely-fontein) zijn zeker een bezoek waard.
Bron:
Black Forest Tourism Ltd.
